| تبليغات | X |
|
//نظریه های استاد سیدعلی اصغر موسوی در باره مکتب شعر دینی/// شعر دینی: شعر دینی در هر نقطه از جهان یک معنایی دارد! در ادیان توحیدی مفهوم الهی و در ادیان بومی و هند و چینی مفاهیم مشترک انسانی و الهی دارد که مخلوطی از افسانه و دین است! اما در دین اسلام، شعر دینی یعنی؛ شعر توحیدی اسلامی، که از پارامترهای معارفی قرآن و سیره و روش حضرت پیامبر(ص) بهره می گیرد، که در انواع کلامی و عرفانی و مناقبی آن می توان آن را به خوبی دید! شعر دینی، شاعر و مخاطبین اش را به رعایت حقوق خداوند، مخلوقات، پیامبران و پیشوایان راستین دین و اخلاق وامی دارد! و شعر ولایی بارزترین نمونه آن در دیگر مکاتب ادبی است! تفاوت شعر دینی و سکولار در این است که به دلیل توجه هنرمند به هنر ناشی از آرمان های است و متاثر از تاثیرات اخلاقی دین و شعر سکولار تنها متاثر از هنر برای هنر است، که می تواند یا ذوقی باشد یا تفریحی که تنها برای سرگرمی و خودنمایی هنری فردی باشد. یا این که برای اهداف سیاسی و اجتماعی، هنر و ادبیات را وسیله قرار داده باشد معمولار ماندگاری آثار هنر دینی در تاریخ بیشتر از نوع سکولار آن بوده، که این آثار در تمدن های مصری – هندی و چینی و اروپایی به چشم می خورد که از انواع سکولار آن که از رنسانس پدید آمده اند – قابل تمایز است. *.// مهم ترین موضوعات و مشخصات شعر ولایی: رعایت حقوق خداوند، به عنوان آفریننده ادراک و اندیشه الهی رعایت حقوق اهداف و آرمان های دین اسلام و ولایت معصومین اثنی عشری(علیهم السلام) یا همان شأن ممدوحین تبیین،تبلیغ و پرداختن به زیبایی شناسی ولایی که قرآن و معصومین به تشریح آن پرداخته اند. استفاده از ابزار هنر – شعر – برای شناساندن معارف اهل بیت(ع). ایجاد تفاوت میان خرافات و واقعیت ها که از افکار اساطیری و افسانه ای ناشی می شوند و شعر ولایی محو اصلی آفرینش و اتفاقات آن را خدا می داند و بس! تاثیرات شعر ولایی بر دیگر مکاتب: از آغاز حضور حضرت علی بن موسی الرضا در ایران (مرو) و تاثیر انفاس قدسی ایشان بر علوم اسلامی ایران، شیوه و نگرش های تازه ای در ادبیات و هنر ایران به وجود آمد و بالاترین مکتب به وجود آمده مکتب شعر دینی ایران بود که باعث پیدایش مکتب خراسانی با شعرای بزرگی همچون رودکی – کسایی مروزی – فردوسی طوسی – اسدی طوسی – ناصر خسرو و دیگران شد و مکتب آذربایجانی و شعر نظامی و بعد از آن مکتب شعر فارس – شیراز – با دوستان مسلم آن سعدی و حافظ و کتب اصفهانی و صائب و سبک هندی و بازگشت شعر معاصر شد! حتی در ادبیات قاره ای را تحت تاثیر قرار داد از تمدن هند و چین تا تمدن بیزانسی و قسطنطنیه ای که هنوز هم آثار آن علی رغم دین زدایی فراماسون ها – باز هم قابل دیدن است! به طور کلی مکتب شعر ولایی باعث پیدایش ادبیات پایداری در کشورهای مختلف با سبک های مختلف و گویش های مختلف شد! *.//آسیب شناسی: با توجه به پیدایش نظرات جدیدی در حوزه ادبیات غربی و نسل های جدیدی که نوعی ادبیات تلفیقی از سکولار و دینی به وجود آورده اند؛ ردپای چنین نگرشی امروزه در ادبیات منظوم و منثور ما نیز دیده می شود که بیشتر در شعر جوان قابل پی گیری است! بیشترین آسیبی که امروزه شعر معاصر از این نوع نگرش می بیند، الفاظی بیش از حد و توصیفات غلوآمیز شاعران جوان برای رسیدن به نام آوری است که اغلب محتوا را فدای فرم می کنند. معمولا مرز فیزیک و متافیزیک در این ادبیات بسیار باریک است که حتی گاهی جا به جا می شود، در صورتی که طبق تعاریف شعر دینی و ولایی، شعر ولایی باید تهی از افسانه و اساطیر باشدچون که حد و مرزی در میان خدا و انسان و اولیاء خدا با دیگران است.
برچسبها: نظریه ادبیات دینی
+ نوشته شده در چهارشنبه نهم فروردین 1391ساعت 3:0 توسط سید علی اصغر موسوی
|
فریاد محراب فریاد محراب است، یا پژواک شیداییش! پیچیده در مسجد کنون، موج غم آواییش. فریاد محراب است، یا؟ امّا نمی دانم! فرجام این فریاد را، از ناشکیباییش گویی چراغ کهکشان، خاموش گردیده ست! گویی نگاه آسمان، گم کرده بیناییش گویی زمین، میل شکفتن در خزان دارد با خیلِ داغِ لاله های سرخِ صحراییش گویی شکسته در خودش، امواج غربت را فانوس تنها مانده، با مرغانِ دریاییش فرجام آن فریاد یعنی: بعد از این مولا دیگر رها شد از غم و اندوه و تنهاییش! ماییم و در جان، شعله های عشق دیدارش ماییم و در دل، گنبد زرد تماشاییش. سید علی اصغر موسوی
+ نوشته شده در شنبه بیست و نهم مرداد 1390ساعت 12:34 توسط سید علی اصغر موسوی
|
شکیباترین پرستار (به بهانه فرخنده زادروز حضرت زینب (س)) وقتی سخن با یاد تو آغاز می شود، وقتی قلم به شوق تو می نگارد، وقتی دلم به فکر ساختن چامه ای سترگ و پرداختن واژهایی ژرف و شگرف می افتد؛آنگاه عظمت و شکوه نامت همچون خورشید،چشم هایم را به فراوانی نورفرامی خواند و من غرق در کلمات آسمانی ، به تو می اندیشم : بانویی که با شکیبایی ، مصداق آیات بلند قران شد و باخطبه های لاهوتی اش ، ناسوتیان مغرور از کشتن را زبون ساخت. شکیباترین پرستارآل طاها نیز رسالتی شگرف داشت، رسالتی که بسیارشگفتی آفرید:از همراهی مادر ستم دیده تادلنوازی پدرسوگوار؛از همراهی غربت برادری در مدینه، تا مظلومیت برادر دیگر در کربلا؛ از پرستاری یتیمان، تا یاری دین پیامبر(ص)؛ از سرپرستی کاروان، تا قرائت خطبه های آتشین! آری ، چه رسالتی شگفت ،که تاریخ اسلام را دگرگون ساخت ! ***** برای خواندن ادامه متن لینک زیر را دنبال کنید: http://saapoem.webs.com/milad.htm
+ نوشته شده در پنجشنبه دهم اردیبهشت 1388ساعت 3:10 توسط سید علی اصغر موسوی
|
مبدأ التشيـع وتـاريخ نشأته
فأخذوا يبحثون عن تاريخ نشوئه وظهوره في الساحة الإسلامية ، وكأنهم يتلقون التشيع بوصفه ظاهرة جديدة وافدة على المجتمع الإسلامي ، ويعتقدون بأن القطاع الشيعي وإن كان من جسم الأمة الإسلامية إلا أنه تكون على مر الزمن نتيجة لأحداث وتطورات سياسية أو اجتماعية فكرية أدت إلى تكوين هذا المذهب كجزء من ذلك الجسم الكبير ، ومن ثم اتسع ذلك الجزء بالتدريج . ولعل هذا التصور الخاطئ لمفهوم التشيع هو ما دفع أصحاب هذه الأطروحات إلى التخبط والتعثر في فهمهم لحقيقة نشوء هذا المذهب ، ومحاولاتهم الرامية لتقديم التفسير الأصوب ، ولو أن أولئك الدارسين شرعوا في دراستهم لتأريخ هذه النشأة من خلال الأطروحات العقائدية والفكرية التي ابتني عليها التشيع لأدركوا بوضوح ودون لبس أن هذا المذهب لا يؤلف في جوهر تكوينه وقواعد أركانه إلا الامتداد الحقيقي للفكر العقائدي للدين الإسلامي والذي قام عليه كيانه . وإذا كان البعض يذهب إلى الاعتقاد بأن التشيع يظهر بأوضح صوره من خلال الالتفاف والمشايعة للوصي الذي اختاره رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) خليفة له بأمر الله تعالى ليكون قائدا وإماما للناس - كما كان رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) - ففي ذلك أوضح المصاديق على حقيقة هذا النشوء الذي اقترن بنشوء وتبلور الفكر الإسلامي الكبير ، والذي لا بد له من الاستمرار والتواصل والتكامل حتى بعد رحيل صاحب الرسالة ( صلى الله عليه وآله ) ، والذي ينبغي له أن يكون الاستمرار الحقيقي لتلك العقيدة السماوية وحامل أعباء تركتها . فإذا اعتبرنا بأن التشيع يرتكز أساسا في استمرار القيادة بالوصي ، فلا نجد له تأريخا سوى تأريخ الإسلام ، والنصوص الواردة عن رسوله ( صلى الله عليه وآله ) . قد عرفت في الصفحات السابقة نصوصا متوفرة في وصاية الإمام أمير المؤمنين ، وإذا كانت تلك النصوص من القوة والحجية التي لا يرقى إليها الشك ، وتعد وبدون تردد ركائز عقائدية أراد أن يثبت أسسها رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) ، فهي بلا شك تدل وبوضوح على أن هذه الاستجابة اللاحقة استمرار حقيقي لما سبقها في عهد رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) ، وإذا كان كذلك فإن جميع من استجابوا لرسول الله ( صلى الله عليه وآله ) ، وانقادوا له انقيادا حقيقيا ، يعدون بلا شك رواد التشيع الأوائل وحاملي بذوره ، فالشيعة هم المسلمون من المهاجرين والأنصار ومن تبعهم بإحسان في الأجيال اللاحقة ، من الذين بقوا على ما كانوا عليه في عصر الرسول في أمر القيادة ، ولم يغيروه ، ولم يتعدوا عنه إلى غيره ، ولم يأخذوا بالمصالح المزعومة في مقابل النصوص ، وصاروا بذلك المصداق الأبرز لقوله سبحانه : { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ } ( 1 ) ففزعوا في الأصول والفروع إلى علي وعترته الطاهرة ، وانحازوا عن الطائفة الأخرى من الذين لم يتعبدوا بنصوص الخلافة والولاية وزعامة العترة ، حيث تركوا النصوص ، وأخذوا بالمصالح . إن الآثار المروية في حق شيعة الإمام عن لسان النبي الأكرم - والذين هم بالتالي شيعة لرسول الله ( صلى الله عليه وآله ) - ترفع اللثام عن وجه الحقيقة ، وتعرب عن التفاف قسم من المهاجرين حول الوصي ، فكانوا معروفين بشيعة علي في عصر الرسالة ، وإن النبي الأكرم وصفهم في كلماته بأنهم هم الفائزون ، وإن كنت في شك من هذا فسأتلو عليك بعض ما ورد من النصوص في المقام : 1 - أخرج ابن مردويه عن عائشة ، قالت : قلت : يا رسول الله من أكرم الخلق على الله ؟ قال : " يا عائشة أما تقرئين : { إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُوْلَئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ } " ( 2 ) . 2 - أخرج ابن عساكر عن جابر بن عبد الله قال : كنا عند النبي ( صلى الله عليه وآله ) فأقبل علي فقال النبي : " والذي نفسي بيده إن هذا وشيعته لهم الفائزون يوم القيامة " ، ونزلت : { إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُوْلَئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ } فكان أصحاب النبي إذا أقبل علي قالوا : جاء خير البرية ( 3 ) . 3 - أخرج ابن عدي وابن عساكر عن أبي سعيد مرفوعا : " علي خير البرية " ( 4 ) . 4 - وأخرج ابن عدي عن ابن عباس قال : لما نزلت : " إن الذين آمنوا وعملوا الصالحات أولئك هم خير البرية " قال رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) لعلي : " هو أنت وشيعتك يوم القيامة راضين مرضيين " . 5 - أخرج ابن مردويه عن علي قال : قال لي رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) : " ألم تسمع قول الله : { إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُوْلَئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ } أنت وشيعتك ، موعدي وموعدكم الحوض إذا جاءت الأمم للحساب تدعون غرا محجلين " ( 5 ) . 6 - روى ابن حجر في صواعقه عن أم سلمة : كانت ليلتي ، وكان النبي ( صلى الله عليه وآله ) عندي فأتته فاطمة فتبعها علي - رضي الله عنهما - فقال النبي : " يا علي أنت وأصحابك في الجنة ، أنت وشيعتك في الجنة " ( 6 ) . 7 - روى ابن الأثير في نهايته : قال النبي مخاطبا عليا : " يا علي ، إنك ستقدم على الله أنت وشيعتك راضين مرضيين ، ويقدم عليه عدوك غضابا مقمحين " ثم جمع يده إلى عنقه يريهم كيف الإقماح . قال ابن الأثير : الإقماح : رفع الرأس وغض البصر ( 7 ) . 8 - روى الزمخشري في ربيعه : أن رسول الله قال : " يا علي ، إذا كان يوم القيامة أخذت بحجزة الله تعالى ، وأخذت أنت بحجزتي ، وأخذ ولدك بحجزتك ، وأخذ شيعة ولدك بحجزهم ، فترى أين يؤمر بنا ؟ " ( 8 ) . 9 - روى أحمد في المناقب : أنه ( صلى الله عليه وآله ) قال لعلي : " أما ترضى أنك معي في الجنة ، والحسن والحسين وذريتنا خلف ظهورنا ، وأزواجنا خلف ذريتنا ، وشيعتنا عن أيماننا وشمائلنا " ( 9 ) . 10 - روى الطبراني : أنه ( صلى الله عليه وآله ) قال لعلي : " أول أربعة يدخلون الجنة : أنا وأنت والحسن والحسين ، وذريتنا خلف ظهورنا ، وأزواجنا خلف ذرياتنا ، وشيعتنا عن أيماننا وشمائلنا " ( 10 ) . 11 - أخرج الديلمي : " يا علي ، إن الله قد غفر لك ولذريتك ولولدك ولأهلك ولشيعتك ، فأبشر فإنك الأنزع البطين " ( 11 ) . 12 - أخرج الديلمي عن النبي أنه قال : " أنت وشيعتك تردون الحوض رواء مرويين ، مبيضة وجوهكم ، وإن عدوك يردون الحوض ظماء مقمحين " ( 12 ) . 13 - روى المغازلي بسنده عن أنس بن مالك قال : قال رسول الله : " يدخلون من أمتي الجنة سبعون ألفا لا حساب عليهم - ثم التفت إلى علي فقال : - هم شيعتك وأنت إمامهم " ( 13 ) . 14 - روى المغازلي عن كثير بن زيد قال : دخل الأعمش على المنصور ، فلما بصر به قال له : يا سليمان تصدر ، قال : أنا صدر حيث جلست - إلى أن قال في حديثه : - حدثني رسول الله قال : " أتاني جبرئيل ( عليه السلام ) آنفا فقال : تختموا بالعقيق ، فإنه أول حجر شهد لله بالوحدانية ، ولي بالنبوة ، ولعلي بالوصية ، ولولده بالإمامة ، ولشيعته بالجنة " ( 14 ) . 15 - روى ابن حجر : أنه مر علي على جمع فأسرعوا إليه قياما ، فقال : " من القوم ؟ " فقالوا : من شيعتك يا أمير المؤمنين ، فقال لهم خيرا ، ثم قال : " يا هؤلاء ما لي لا أري فيكم سمة شيعتنا وحلية أحبتنا ؟ " فأمسكوا حياء ، فقال له من معه : نسألك بالذي أكرمكم أهل البيت وخصكم وحباكم ، لما أنبأتنا بصفة شيعتكم فقال : " شيعتنا هم العارفون بالله ، العاملون بأمر الله " ( 15 ) . 16 - روى الصدوق ( 306 - 381 ه ) : أن ابن عباس قال : سمعت رسول الله يقول : " إذا كان يوم القيامة ورأى الكافر ما أعد الله تبارك وتعالى لشيعة علي من الثواب والزلفى والكرامة . . . " ( 16 ) . 17 - وروى أيضا بسنده إلى سلمان الفارسي عن النبي ( صلى الله عليه وآله ) قال : " يا علي تختم باليمين تكن من المقربين ، قال : يا رسول الله ومن المقربون ؟ قال : جبرئيل وميكائيل ، قال : فبما أتختم يا رسول الله ؟ قال : بالعقيق الأحمر ، فإنه جبل أقر لله بالوحدانية ، ولي بالنبوة ، ولك يا علي بالوصية ، ولولدك بالإمامة ، ولمحبيك بالجنة ، ولشيعتك وشيعة ولدك بالفردوس " ( 17 ) . وهذه النصوص المتضافرة الغنية عن ملاحظة أسنادها ، تعرب عن كون علي ( عليه السلام ) متميزا بين أصحاب النبي بأن له شيعة وأتباعا ، ولهم مواصفات وسمات كانوا مشهورين بها ، في حياة النبي وبعدها ، وكان ( صلى الله عليه وآله ) يشيد بهم ويبشر بفوزهم ، وهم - بلا ريب - ليسوا بخارجين قيد أنملة عن الخط النبوي المبارك للفكر الإسلامي العظيم ، والذي يؤكد على حقيقة التشيع ومبدئه الذي لا يفترق عن نشوء الدين واستقراره . فبعد هذه النصوص لا يصح لباحث أن يلتجئ إلى فروض ظنية أو وهمية في تحديد تكون الشيعة وظهورها. ( 1 ) الحجرات : 1 .
+ نوشته شده در جمعه بیست و هشتم فروردین 1388ساعت 6:6 توسط سید علی اصغر موسوی
|
خلافة أبي بكر والنصوص الدالة على خلافة علي (ع) ما هو المصحح لخلافة أبي بكر - خلافتة لم تكن بالاجماع - أسماء المتخلفين عن بيعته 02/10/2008م - 7:41 م | مرات القراءة: 2108
أهل السنة وكافة الشيعة تمهيد إن بيعة أبي بكر لم تكن بالنص من رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم كما ذهب إليه مشهور أهل السنة وكافة الشيعة ، كما أنها لم تكن بالشورى بين المسلمين ، ولم تكن بإجماع المسلمين كما سيأتي بيانه ، وإنما كانت فلتة كما عبر عنها عمر بن الخطاب في حديث السقيفة . وحيث أن مذهب أهل السنة مبتن في أساسه على خلافة أبي بكر ، فلا بد أن نبحث هذه المسألة من جوانبها ، لنعرف هل هي صحيحة أم غير صحيحة . وهذا ما سيتضح من خلال البحوث الآتية : خلافة أبي بكر لم تكن بالنص من النبي صلى الله عليه وآله وسلم ذهب مشهور أهل السنة إلى أن خلافة أبي بكر لم تكن بنص النبي صلى الله عليه وآله وسلم ، وبذلك صرح أعلامهم ، وشهدت به كتبهم : قال عبد القاهر البغدادي في الفرق بين الفرق في معرض بيانه لعقائد أهل السنة : وقالوا : ليس من النبي صلى الله عليه وسلم نص على إمامة واحد بعينه ، على خلاف قول من زعم من الرافضة أنه نص على إمامة علي بن أبي طالب رضي الله عنه نصا مقطوعا على صحته ( 1 ) . وقال أبو حامد الغزالي : ولم يكن نص رسول الله صلى الله عليه وسلم على إمام أصلا ، إذ لو كان لكان أولى بالظهور من نصبه آحاد الولاة والأمراء على الجنود في البلاد ، ولم يخف ذلك ، فكيف خفي هذا ؟ وإن ظهر فكيف اندرس حتى لم ينقل إلينا ؟ فلم يكن أبو بكر إماما إلا بالاختيار والبيعة ( 2 ) . وقال الإيجي في المواقف : المقصد الرابع : في الإمام الحق بعد رسول الله صلى الله عليه وسلم ، وهو عندنا أبو بكر ، وعند الشيعة علي رضي الله عنه . لنا وجهان : الأول : أن طريقه إما النص أو الإجماع . أما النص فلم يوجد لما سيأتي ، وأما الإجماع فلم يوجد على غير أبي بكر اتفاقا ( 3 ) . وقال النووي : إن المسلمين أجمعوا على أن الخليفة إذا حضرته مقدمات الموت وقبل ذلك يجوز له الاستخلاف ، ويجوز له تركه ، فإن تركه فقد اقتدى بالنبي صلى الله عليه وسلم في هذا ، وإلا فقد اقتدى بأبي بكر ( 4 ) . وقال في شرح الحديث الآتي : وفي هذا الحديث دليل على أن النبي صلى الله عليه وسلم لم ينص على خليفة ، وهو إجماع أهل السنة وغيرهم ( 5 ) . وقال ابن كثير : إن رسول الله صلى الله عليه وسلم لم ينص على الخلافة عينا لأحد من الناس ، لا لأبي بكر كما قد زعمه طائفة من أهل السنة ، ولا لعلي كما يقوله طائفة من الرافضة ( 6 ) . هذا مضافا إلى أنهم رووا أحاديث واضحة الدلالة على أن النبي لم يستخلف أبا بكر : منها : ما أخرجه البخاري ومسلم في صحيحيهما ، والترمذي وأبو داود في سننهم ، وأحمد في المسند وغيرهم عن عبد الله بن عمر رضي الله عنهما قال : قيل لعمر : ألا تستخلف ؟ فقال : إن أستخلف فقد استخلف من هو خير مني : أبو بكر ، وإن أترك فقد ترك من هو خير مني : رسول الله صلى الله عليه وسلم . فأثنوا عليه ، فقال : راغب وراهب ، وددت أني نجوت منها كفافا ، لا لي ولا علي ، لا أتحملها حيا وميتا ( 7 ) . فالنتيجة أن بيعة أبي بكر لم تكن بنص النبي صلى الله عليه وآله وسلم . بيعة أبي بكر لم تكن بالإجماع إذا اتضح أن خلافة أبي بكر لم تكن بالنص ، فهل انعقد الإجماع عليها أم لا ؟ تحرير الكلام في هذه المسألة من جهتين : لا ريب في أن الإجماع لا يصلح أن يكون دليلا في هذه المسألة ، فلا بد لمن يتولى الخلافة من مستند شرعي يصحح خلافته ، وأما اتفاق الناس عليه فليس بحجة ، لأن كل واحد من الناس يجوز عليه الخطأ ، واحتمال الخطأ لا ينتفي بضم غيره إليه ، ولا سيما إذا كان اجتماعهم حاصلا بأسباب مختلفة : كخوف بعضهم من حصول الفتنة ، وكراهة بعض آخر من إبداء الخلاف ، وخوف آخرين من الامتناع عن البيعة ، أو ما شاكل ذلك مما سيأتي بيانه ، فحينئذ لا يكون هذا مشمولا لما رووه عن النبي صلى الله عليه وسلم : لا تجتمع أمتي على ضلالة ، لأن الأمة هنا لم تجتمع على ضلالة ، بل جمعت وأكرهت ، وهذا لا مانع من حصوله ، كما حصل في زمن الأمويين والعباسيين ، إذ أكرهوا الناس على بيعتهم ، فحينئذ لا تكون تلك الخلافة شرعية . الجهة الثانية : أن أهل السنة حكموا بأن بيعة أبي بكر في سقيفة بني ساعدة وقعت صحيحة من أول يوم مع أنها لم تكن عامة ، ولم يتحقق إجماع عليها في أول يوم ، وقالوا : إن البيعة العامة حصلت في اليوم التالي . ولو سلمنا بحصول الإجماع بعد ذلك ، فما هو المصحح لها قبل تحقق الإجماع ؟ ثم إن قوما - سيأتي ذكرهم - من صحابة رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم لم يبايعوا أبا بكر ، وامتنعوا عن البيعة ، ولم يبايعوا إلا بعد ستة أشهر إن صحت عنهم الرواية . قال ابن الأثير في أسد الغابة : وكانت بيعتهم - يعني من تخلفوا عن بيعة أبي بكر - بعد ستة أشهر على القول الصحيح ( 8 ). فإذا كانت بيعة أبي بكر صحيحة لأجل الإجماع فالإجماع لم يتحقق ، وإن كانت صحيحة لأمر آخر ، فلا بد من بيانه لننظر فيه هل هو صحيح أم لا . والذي ذكره بعض علمائهم هو أنهم صححوا خلافة أبي بكر ببيعة أهل الحل والعقد عندهم ، لا بالإجماع . ولذلك صدحت كلماتهم بذلك وبعدم اشتراط تحقق الإجماع في بيعة الخلفاء . قال الإيجي في المواقف : وإذا ثبت حصول الإمامة بالاختيار والبيعة ، فاعلم أن ذلك لا يفتقر إلى الإجماع ، إذ لم يقم عليه دليل من العقل أو السمع ، بل الواحد والاثنان من أهل الحل والعقد كاف ، لعلمنا أن الصحابة مع صلابتهم في الدين اكتفوا بذلك ، كعقد عمر لأبي بكر ، وعقد عبد الرحمن بن عوف لعثمان ، ولم يشترطوا اجتماع من في المدينة فضلا عن اجتماع الأمة . هذا ولم ينكر عليه أحد ، وعليه انطوت الأعصار إلى وقتنا هذا ( 9 ) . وقال الجويني المعروف بإمام الحرمين : اعلموا أنه لا يشترط في عقد الإمامة الإجماع ، بل تنعقد الإمامة وإن لم تجمع الأمة على عقدها ، والدليل عليه أن الإمامة لما عقدت لأبي بكر ابتدر لإمضاء أحكام المسلمين ، ولم يتأن لانتشار الأخبار إلى من نأى من الصحابة في الأقطار ، ولم ينكر منكر . فإذا لم يشترط الإجماع في عقد الإمامة لم يثبت عدد معدود ولا حد محدود ، فالوجه الحكم بأن الإمامة تنعقد بعقد واحد من أهل الحل والعقد ( 10 ) . وقال الماوردي في الأحكام السلطانية : اختلف العلماء في عدد من تنعقد به الإمامة منهم على مذاهب شتى ، فقالت طائفة : لا تنعقد إلا بجمهور أهل العقد والحل من كل بلد ، ليكون الرضا به عاما ، والتسليم لإمامته إجماعا ، وهذا مذهب مدفوع ببيعة أبي بكر رضي الله عنه على الخلافة باختيار من حضرها ، ولم ينتظر ببيعته قدوم غائب عنها ( 11 ) . الجهة الثالثة : أن الإجماع لم يتم لأحد من هذه الأمة ، حتى من اتفق أهل السنة والشيعة على صحة خلافته ، كأمير المؤمنين علي بن أبي طالب عليه السلام ، فإن أمير المؤمنين عليه السلام لم يبايعه أهل الشام قاطبة ، وامتنع جمع من الصحابة عن بيعته ، كعبد الله بن عمر وزيد بن أرقم ومحمد بن مسلمة وغيرهم . وأما أبو بكر فقد اعترف الإيجي بعدم انعقاد الإجماع على خلافته كما مر ، وتخلف عن بيعته أمير المؤمنين عليه السلام وبنو هاشم قاطبة وجمع آخر من الصحابة . وقد نص على ذلك جمع من أعلام أهل السنة في كتبهم ومصنفاتهم ، وإليك بعض ما ذكروه . وقد نص على ذلك جمع من أعلام أهل السنة في كتبهم ومصنفاتهم ، وإليك بعض ما ذكروه : 1 - الإمام علي بن أبي طالب عليه السلام : ذكر تخلفه عن بيعة أبي بكر : البخاري ومسلم في صحيحيهما ، عن عائشة في حديث قالت : وكان لعلي من الناس وجه حياة فاطمة ، فلما توفيت استنكر علي وجوه الناس ، فالتمس مصالحة أبي بكر ومبايعته ، ولم يكن يبايع تلك الأشهر . . . ( 12 ) . وذكر تخلفه عليه السلام أيضا ابن حجر في فتح الباري ، ونقله عن المازري ( 13 ) . وكذا ذكره ابن الأثير في أسد الغابة ( 14 ) ، وفي الكامل في التاريخ ( 15 ) ، والحلبي في السيرة الحلبية ( 16 ) ، وابن قتيبة في الإمامة والسياسة ( 17 ) ، والطبري في الرياض النضرة ( 18 ) ، واليعقوبي في تاريخه ، وأبو الفداء في المختصر في أخبار البشر ( 19 ) . 2 - عامة بني هاشم : ذكر تخلفهم ابن الأثير في أسد الغابة ( 20 ) ، وفي الكامل في التاريخ ( 21 ) . والفضل بن العباس ( 24 ) . وذكر الطبري في الرياض النضرة العباس وبنيه ( 25 ) . 3 - سعد بن عبادة الأنصاري زعيم الخزرج : ذكر تخلفه ابن الأثير في أسد الغابة ( 26 ) . 4 - الزبير بن العوام : ذكر تخلفه ابن الأثير في أسد الغابة ( 30 ) ، وفي الكامل في التاريخ ( 31 ) ، والحلبي في السيرة الحلبية ( 32 ) ، والطبري في الرياض النضرة ( 33 ) ، واليعقوبي وأبو الفداء في تاريخيهما ( 34 ) . 5 - خالد بن سعيد بن العاص الأموي : ذكر تخلفه ابن الأثير في أسد الغابة ( 35 ) ، والمحب الطبري في الرياض النضرة ( 36 ) ، واليعقوبي وأبو الفداء في تاريخيهما ( 37 ) . 6 - طلحة بن عبيد الله : ذكر تخلفه ابن الأثير في الكامل في التاريخ ( 38 ) ، والحلبي في السيرة الحلبية ( 39 ) ، والطبري في الرياض النضرة ( 40 ) . 7 - المقداد بن الأسود : ذكر تخلفه : الحلبي في السيرة الحلبية ( 41 ) ، واليعقوبي في تاريخه ( 42 ) ، والطبري في الرياض النضرة ( 43 ) ، واليعقوبي وأبو الفداء في تاريخيهما ( 33 ) . 8 - سلمان الفارسي : ذكر تخلفه اليعقوبي في تاريخه ( 35 ) ، والطبري في الرياض النضرة ( 36 ) ، واليعقوبي وأبو الفداء في تاريخيهما ( 37 ) . 9 - أبو ذر الغفاري : ذكر تخلفه اليعقوبي في تاريخه ( 48 ) ، والطبري في الرياض النضرة ( 49 ) ، واليعقوبي وأبو الفداء في تاريخيهما ( 50 ) . 10 - عمار بن ياسر : ذكر تخلفه اليعقوبي في تاريخه ( 51 ) ، والطبري في الرياض النضرة ( 51 ) ، واليعقوبي وأبو الفداء في تاريخيهما ( 53 ) . 11 - البراء بن عازب : ذكر تخلفه اليعقوبي في تاريخه ( 54 ) ، واليعقوبي وأبو الفداء في تاريخيهما ( 55 ) . 12 - أبي بن كعب : ذكر تخلفه اليعقوبي في تاريخه ( 56 ) ، واليعقوبي وأبو الفداء في تاريخيهما ( 57 ) . 13 - عتبة بن أبي لهب : ذكر تخلفه أبو الفداء في تاريخه ، وقال : إنه قال : ما كنت أحسب أن الأمر منصرف * عن هاشم ثم منهم عن أبي حسن 14 - أبو سفيان : ذكر تخلفه اليعقوبي وأبو الفداء في تاريخيهما ( 59 ) . وفي ذكر هؤلاء القوم كفاية في الدلالة على عدم تحقق إجماع الصحابة على بيعة أبي بكر . ================================ (1) الفرق بن الفرق ، ص 349 . صحيح مسلم 3 / 1454 الإمارة ، ب 2 ح 1823 : 11 ، 12 . سنن الترمذي 4 / 502 ح 2225 قال الترمذي : وهذا حديث صحيح . سنن أبي داود 3 / 133 ح 2939 . صححه الألباني في صحيح سنن أبي داود 2 / 567 ح 2546 . مسند أحمد بن حنبل 1 / 284 ، 295 ، 299 ح 299 ، 322 ، 332 . ، ب 16 ح 1759 . » التعليقات «14»
صاحب رأي مخالف - بلاد لحرمين [الأحد 11 يناير 2009 - 6:53 م] السلام عليكم ... شكرا لكم لنشر مشاركتي ...بالنسبة لأسماء الذين تخلفو عن البيعة فقد جئت بالمصادر التالية : أولا للمسعودي صاحب اثبات الوصية و اليعقوبي و المحب الطبري وهؤلاء الثلاثة هم روافص بإجماع أهل السنة والجماعة والرافضة ، ونرجوا مراجعة لسان الميزان و ميزان الاعتدال وكتب تراجم السنة ، ثانيا كتاب الامامة والسياسة لابن قيبة غير ثابت صحة نسبته إليه فهو ينقل فيه عن ابن أبي الليلى المولود بعده بستين سنة ، يبقى ابن الأثير فنريد صحة سند الرواية ... وشكرا لكم مرة أخرى. قصي ناصر خالد - Iraq [الأربعاء 07 يناير 2009 - 3:02 ص] ان حب علي و الحسين والتمسك باهل البيت والسير على عقيدتهم مشكلة الكثيرين وبالاخص الوهابية ,الا ان هذا الحب لايغيره خوف ولاضلم ولاتفجيرات, فا والله ما وجدنا الموت على حب الحسين وعلي والتمسك بولاية علي الا سعادة وتمسك اكثر فاكثر والتمسك بالحسين اكثر فاكثر. قصي ناصر خالد - Iraq [الأربعاء 07 يناير 2009 - 2:50 ص] ان سلب الخلافة من على ابن ابي طالب كانت الثغرى العظمى في الاسلام من بعد النبي ولكن للاسف الحقد الدفين لمن كان لجانب النبي ,لقد اضلوا سبيلا وسارو خلف اطماعهم ليحكموا في الدنيا ونسوا وصية الرسول بل تجاهلوا امر الله بهم ,فباسا باسا وسيعلمون اي منقلبا انقلبوا وسيبقى احباب الكرار ومن سار على نهج الرسول و وصيتة الفئة الناجية انشاء الله. مراد الرايس - ليبيا [الإثنين 22 ديسمبر 2008 - 6:14 ص] لم اجد حسنة واحدة قام بها علي ابن ابي طالب عندما تولى الخلافة.... يوسف رفاعية - لبنان [السبت 20 ديسمبر 2008 - 3:34 م] السلام عليكم و رحمة الله و بركاته و بعد عن التفاصيل في دلك في زمننا هدا لن يفيدنا النبش و النقاش في الماضي و نحن على يقين بأنه لا السني و لا الشيعي سيغير معتقده.كل نفس بما كسبت رهينة حتى يحب لأخيه ما يحب لنفسه و نحن أخوة بادن الله حتى لو اخلفنا في بعض الأمور يوسف الحربي - السعودية [الجمعة 19 ديسمبر 2008 - 6:40 ص] ربما سوف تلحقون السويد في .... يوسف الحربي - السعودية [الجمعة 19 ديسمبر 2008 - 6:34 ص] ثم إنك تجادل وتفتخر بأنك شيعي يوسف الحربي - السعودية [الجمعة 19 ديسمبر 2008 - 6:26 ص] وأنتم تكفرون أبو بكر وعمر قاعد لكم يالوهابية - moroco [الجمعة 07 نوفمبر 2008 - 7:15 م] يا احمد علي احمد احمد علي احمد - السعودية [الخميس 06 نوفمبر 2008 - 5:05 ص] لن يغير الشيعة رأيهم فيما يؤمنون به ... محمد عوض - مصر [السبت 25 اكتوبر 2008 - 2:00 م] اخوتي في الله من أهل السنة والشيعة اتقوا الله في أنفسكم وفي دينكم الأعداء من كل جانب متربصون بالمسلمين , من اليهود والنصاري وأنتم مازلتم في جدل علي من هو الاولي بالخلافة خليفة رسول الله ابو بكر رضى الله عنه أم الامام علي بن طالب كرم الله وجهه والاثنين في ذمة الله وأعداء الاسلام لا يفرقون بين سني وشيعي قاتلوا اولا اعداء الاسلام وانظروا الي البابا في روما وهو كاثلويكي كيف انتفض لمساعدة الروم الارثوذكس اثناء فتح القسطنطية علي يد السلطان محمد الفاتح هاشم - سوريا [الأحد 12 اكتوبر 2008 - 6:33 ص] محمد من السعودية لا سني ولا شيعي انا مسلم - حائل .... السعودية [الجمعة 10 اكتوبر 2008 - 9:43 م] امامة علي عليه السلام .... محمد - السعودية [الجمعة 10 اكتوبر 2008 - 4:10 م] "مروا أبا بكر فليصل بالناس" قاله النبي صلى الله عليه وسلم في مرض موته
+ نوشته شده در جمعه هجدهم بهمن 1387ساعت 18:16 توسط سید علی اصغر موسوی
|
... و اما غدیر ... چیست این پیامد زیبا؟! این بهار خجسته؟! چیست این لحظه ی شگفت زیبا، زیبای شگفت؟! انگار این شگفتی تنها در آسمان نیست؛ گویی کره زمین را هاله ای از انوار سبز، احاطه کرده است؛ گویی تکامل واپسین زمین، در حال شکل گیری است؛ این تنها معجزه نوروز نیست؛ این تنها شکوه آغازین بهار نیست؛ این نور، برای آسمانیان، آشناتر از زمینیان است. این عید، عید تمام زیبایی هاست؛عید تبلور عشق در تمام آینه ها؛ عید زیبای "ولایت" است؛ عید تکامل مادی و معنوی آفرینش. این عید، عید شکوفایی ولایت در قاموس خلقت است؛ یک عید "توحیدی" زیبا، که ترجمان "عدل" الهی در قامت "امامت" می باشد؛ ترجمان صداقتِ "معاد" در بلاغتِ "نبوت" و نتیجه ی تلاش هزاران پیام آور الهی در طول تاریخ. اینک، صدای دلنشین حضرت جبریل (ع) است و جان مشتاق حضرت رسول (ص)؛ ندای وحی، جان و تن حضرت را می آشوبد و تبسمی دلنشین، بر لب های مبارکش می نشیند؛ احساسی سبک و شعف ناک، سراسر وجودش را فراگرفته است. "کیست مولا، آنکه آزادت کند!" اینک زمان، آغاز دیگری را تجربه می کرد. فصلی تازه در حال شکفتن و تبلوری تازه در حال شکل گرفتن بود؛ آغاز فصل عشق، فصل ارادت، فصل زیبای ولایت؛ فصلی که می طلبید دست های حضرت پیامبر(ص) را برای توسل؛ برای دعا؛ دعایی به زیبایی اجابت: "اللهم وَ الَ مَن وَالاهُ و عادِ مَن عاداهُ، واُنصُر مَن نَصَرَهُ، وَاخذُل مَن خَذَلَهُ" * * * * * ... و اما : حکیم ابوالمجد مجدود بن آدم، متخلص به سنایی از شعرای قرن پنجم و ششم هجری بین سال های 467 تا 473 در غزنه (غزنین) متولد شد و مجموعه ی "حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه" را طبق گفته ی خودش از سال 525 شروع کرده و در سال 534؛ یک سال قبل از فوتش به پایان رسانیده است. حکیم سنایی در این دیوان ضمن ستایش حضرت پروردگار و حضرت ختمی مرتبت (ص)، از بزرگانی هم تجلیل کرده که در مکتب تشیع و تسنن، مطرح می باشند. ایشان در این مجموعه به تشریح فضایل مولای متقیان امیر مومنان حضرت علی (ع) می پردازد که اشعارش بسی کریمانه، بلند و نشان از معرفت حکیم دارد. و مضامین متعالی شعرش از دیدگاه نقد و بررسی محتوایی، قابل توجه است: 1- اینکه به شیوه ی شعرای متمایل به سنت و جماعت، به مناقب مکتوب نمی پردازد. 2- اینکه به شیوه ی شعرای عارف صوفی هم، مناقب حضرت را غلوآمیز به "طریقت" پیوند نمی زند. 3- اینکه، تمام تعاریف و ستایش های او کاملاً مطابق با اعتقادات شیعه، و مطابق با نصّ صریح ولایت علوی است. نکات قابل توجه دیگر اینکه ایشان ستایش حضرت را با احادیث نبوی و آیات نازله در شأن ایشان آغاز می کند و فرمایشات حضرت پیامبر (ص) درباره ی ایشان را به عربی در متن آغازین شعرش می آورد؛ که از احادیث روز غدیر خم هم استفاده کرده است. آنگاه با تمسک به حدیث نبویِ "انا مدینة العلم و علیٌ بابُها" مثنوی پر شوری را می سازد که در نوع خود بی نظیر و بی بدیل است. ابیاتی چند از مثنوی حکیم را مرور می کنیم: آن فدا کرده از ره تسلیم هم پدر، هم پسر چو ابراهیم حکم تسلیم را خلیل به شرط درگه شرع را، وکیل به شرط نشنیده ز مصطفی تأویل گشته مکشوف بر دلش تنزیل مصطفی چشم روشن از رویش شاد زهرا، چو گشت وی شویش شرف چرخ تیز گَرد او بود در حدیث و حدید، مرد او بود به دو تیغ، او به ذوالفقار و زبان کرده یک تیغ، همچو تیر، جهان زان دو تیغ کشیده در عالم شرع را کرده همچو تیر و قلم نور علمش، چشنده ی کوثر ناز تیغش، کشنده ی کافر * * به طور کلی سه گروه از شاعران و ستایشگران مولا علی (ع)، (البته از نظر شخصی) آثارشان قابل توجه است. - گروه اول: کسانی که حضرت را از دیدگاه "شریعتی" می ستایند؛ که نزد شیعیان: سخن از امامت و ولایت حضرت است و معمولاً با محتوایی عاطفی و مقدس. - و نزد اهالی سنت: سخن از مناقب اوست اما مناقبی که کمی، رنگِ برتری بر دیگر صحابه دارند. - گروه دوم: کسانی که حضرت را از دیدگاه "طریقتی" می ستایند؛ که نزد اهالی طریقت – عرفای دارای خرقه و سلسله – مقام ولایی حضرت از نوع ولایت سلوکی است و هر کدام از مشایخ این طریقه، خود را منسوب به خرقه ی حضرت می نمایند تا شاید مقاصد خود را تأیید کرده باشند. - گروه سوم: کسانی هستند که حضرت را از دیدگاه "حقیقتی" می ستایند و آنان اهالی بصیرت هستند؛ که فراتر از تقدّس و تصوّف؛ عارفانه های حضرت را عاشقانه بیان می کنند که به این فضایل اشاره می نمایم: 1- علم: که شامل معرفت و حکمت و اخلاق می شود؛ از نوع خاکی و افلاکی آن! 2- امامت: که شامل وصایت و خلافت و رهبری می شود با تمام ویژگی های فردی و اجتماعی آن. 3- جهاد: که شامل جهاد اکبر (مبارزه با نفس) و جهاد اصغر (مقابله با دشمن) می شود و از شاخصه های اسلام در آغازین سال های پیروزی آن است که حتی قرآن آن را ستایش می کند. 4- قرابت: که شامل مناقبی است که نشان برتری نسبت به دیگران در اسلام به شمار می آید؛ که همان حدیث شریف "ثقلین" است و سفارش حضرت پیامبر (ص) می باشد؛ که فرمودند بعد از خود، دو گنجینه باقی می گذارم که: قرآن و اهل بیت (ع) می باشند و هر کدام نسبت به هم جدایی ناپذیرند (نزدیک به این مضمون). البته موارد یاد شده در تمامی آثار به شکلی استفاده می شود؛ اما معمولا ًعالمانه و عارفانه نیستند. یا بهتر بگویم از زبان عالمان بیرون نیامده اند؛ هیچ گاه محتوایشان فدای مصلحت های زمان و مکان نشده است. یعنی سرایندگان آن، حتی خطر مرگ را برای نوشتن آن ها به جان خریده اند. و حکیم سنایی در عصری می زیسته که چند دهه قبل از آن در زادگاهش کسی جرأت بر زبان جاری کردن نام مبارک علی (ع) را نداشت؛ چه برسد به ستایش ایشان! آن هم با کلماتی فاخر و مستدل که "نصّ صریح ولایت" ایشان را متذکر شود! خود این گونه زیبا و دل انگیز: آل یاسین شرف بدو دیده ایزد او را به علم بگزیده مر نبی را وصی و هم داماد جانِ پیغمبر از جمالش شاد نایب مصطفی به روز "غدیر" کرده در شرع، مر وُرا به امیر و یعنی جانشین حضرت مصطفی (ص) به روز غدیر بودند که در شرع او را به امیری برگزیده: سرّ قرآن بخوانده بود، به دل علم دو جهان، وُرا شده حاصل به فصاحت چو او سخن گفتی مستمع زان حدیث، دُرّ سُفتی کرده از بهرِ جانِ اهل هنر درج در یک سخن، دو دُرج گهر تا بِنَگشاد علم حیدر در ندهد سنتِ پیمبر، بر! به زیبایی در این ابیات می بینیم؛ که به چند مورد از مناقب بی بدیل حضرت، بلکه به حقانیت بی نظیر ایشان اشاره می کند، که در شاعران هم عصر حکیم کمتر دیده می شود. واژگانی مثل: آل یاسین، وصی، نایب، امیر، علم دو جهان، اسرار قرآن و روز غدیر – که انگیزه ی اصلی اینجانب برای نگاشتن این مقاله همان مناسبت غدیر بود – و صراحت به نیابت حضرت در روز غدیر خم و تصریحِ فقدان ثمره در سنّت پیامبر (ص) بدون علم مولای متقیان (ع)، که خود گویای گویاست. و حتی در ابیاتی این چنین محکم، از نظر محتوا و شکل، که خود حاکی از شناخت و معرفت متعالی حکیم سنایی می باشد: مُحرِم او بوده کعبه ی جان را مَحرم او بوده سرّ یزدان را صدف صد هزار بحر، دلش شرف صد هزار عرش، گِلش این برهنه شده ز زحمت ظرف وآن برون آمده ز پرده ی حرف تا بدان حد، شده مُکّرم بود "لَو کَشَف" مر ورا، مسلّم بود مصطفی را مطیع و فرمان بر همه بشنیده رمزِ دین یکسر بهر او گفته، مصطفی به اِلاه کای خداوند، "والِ مَن والاه"! گفته او را رسول جبّارش کای خدای از بدان، نگه دارش! باز هم اشاره ای صریح و متقن به واقعه ی غدیر خم و دعای حضرت پیامبر (ص) در حق مولا (ع) و کسانی که ولایت او را پذیرفته اند. ( اگر نگاهی به دعای "ندبه" بیاندازیم و متون مربوط به حضرت علی (ع) را بخوانیم، قرابت مطالب و ابیات مثنوی حکیم را بهتر در می یابیم. با اینکه خود می دانیم ادعیه ی مکتب تشیّع (اثنی عشری) خاصّ اعتقادات شیعه است و از آن ها نه تنها به عنوان نیایش؛ بلکه به عنوان اصول عقاید بهره می بریم.) من قصد ندارم درباره ی مذهب حکیم سنایی کنکاش کنم؛ می خواهم شایستگی معرفتی ایشان را در شناخت حقایق اسلام بنمایانم! مثل این بیت ایشان درباره ی حضرت: نامش از نام یار، مشتق بود هر کجا رفت، همرهش "حق" بود و دیگر اینکه، نمونه هایی را می توانیم در مثنوی ایشان ببینیم که حتی در متون ادبی منظوم و منثور امروز بدیل و نظیری ندارند: کاتب نقش نامه ی تنزیل خازن گنج خانه ی تأویل عالَم علم و بحرِ هنر بود چشم و چراغ پیغمبر راز دار خدای: پیغمبر راز دارِ پیمبرش: حیدر لفظ قرآن چو دید درویش اش خویشتن جلوه کرد، در پیش اش عشق را بحر بود و دل را کان شرع را دیده بود و دین را جان مصطفی از برای جان و تنش نه ز بهر کلاه و پیرهنش! نام او کرد، دَرِ ولایت علم علی از علم و بوتراب از حلم * * مرتضایی که کرد یزدانش همره جان مصطفی جانش هر دو، یک دُرّ ز یک صدف بودند هر دو پیرایه ی شرف بودند دو رونده چو اختر و گردون دو برادر چو موسي وهارون شرح محتوایی و تکنیکی (فرم) این مثنوی در "حدیقه" خود یک کتاب می خواهد، تا به آرایه های بیانی و ویژگی های زبانی آن بپردازم. اما خاطر نشان می شوم انتخاب وزن روان و زیبای مثنوی های حدیقه، به درک مفاهیم آن ها بسیار کمک می کند؛ گرچه زبان و تعابیر محکم حکیم سنایی و نوآوری های او در اغلب آثارش گاهی - کمی غامض نشان می دهد، اما پیوستگی عمودی ابیات باعث روانی مطالب منظومش شده است. نایب کردگار، حیدر بود صاحب ذوالفقار حیدر بود مهر و کین اش، دلیل منبر و دار حلم و خشمش، قسیم جنت و نار تیغ خشمش، منیر بود، منیر بحر علمش، غدیر بود، غدیر ... و اما پایان کلام؛ با پایانی بس زیبا و دل انگیز از خود حکیم سنایی غزنوی (ره)، که واپسین بیت مثنوی اش، نیز می باشد؛ جهانی سخن در خود نهفته، که خود کتابی در شناخت مولای مظلوم حضرت علی ابن ابی طالب (ع) است: دل او، عالَم معانی بود لفظ او، آبِ زندگانی بود تنگ از آن شد بر او، جهانِ سترگ که جهان تنگ بود و مرد، بزرگ ! * * * * * آیینه خاطرات با نام تو ، که نام کلامی مقدس است با یاد تو ، که یاد سلامی ، مقدس است ! می خواهم از نگاه تو گویم ، برای تو از عارفانه های بسی ، دل ربای تو وا می کنم کتاب تو را ، آه می کشم تصویری از نگاه تو با ماه ، می کشم نهج البلاغه ، آینه خاطرات کیست ! آیینه ای که نزد تو بودست ، دیدنی ست با ما بگو ، که لحن کلامت ، کجایی است ؟! این خطبه ها ، نشانه عشق خدایی است گویی که پرده از رخ بیداد می کشند با واژه های خاطره ، فریاد می کشند تا با شروع خاطره ، آغاز می کنی دل را اسیر پنجه پرواز می کنی پرواز در مسیر شروعی که از غدیر تا کوفه شد ، بهانه یک فصل بی نظیر فصلی که در فضیلت آن ، مثنوی کم است فصلی که جاودانه ترین ، فصل عالم است آغوش ناز سمت شما ، باز می کند دریا ، به نام آبی خود ، ناز می کند! باید به احترام شما شعر نغز گفت ! باید بدون واسطه از مغز مغز گفت جام شما کجا و تماشای ما کجا ؟! دست شما کجا و تمنای ما کجا ؟! مهتاب رنگ خورده ، کجا و جمالتان ! خورشید پا برهنه کجا و جلالتان ! سرو از قیام قامتتان ، شرم می کند کوه از مرام طاقتتان ، شرم می کند در خاک هم ، به اوج فلک می رسد مرام هفت آسمان ، به نام شما می دهد: سلام ! گویی فقط به مست خود ، ناز می کنیم صحبت ز عاشقانه ترین راز می کنیم ای جلوه ی جمال جمیل پیمبری ! وی حجت جلال جلیل پیمبری ! مولا ، به نام عشق که عاشق ترین تویی حتی برای خاطره ، لایق ترین تویی ! آنجا که عشق ، نام تو را قاب می کند ! یخ های چشم فلسفه را آب می کند ! آنجا که علم ، پنجه به دیوار می کشد ! از جهل خویش ، ناز نمودار می کشد ! آنجا که مرگ ، پیش تو یک امر ساده است سرگشته رازهای جهان ، سر گشاده است ! بهتر ، همین که ساده بگویم : امام من ! تقدیم روح پاک تو بادا ، سلام من . **** ۱۳۸۰-قم سید علی اصغر موسوی *1- حدیقة الحقیقه/ ابوالمجد مجدود بن آدم سنایی غزنوی / انتشارات نگاه / چاپ اول / سال 1377
+ نوشته شده در سه شنبه نهم بهمن 1386ساعت 8:49 توسط سید علی اصغر موسوی
|
كتاب : إقبال الأعمال
+ نوشته شده در جمعه بیست و سوم شهریور 1386ساعت 17:43 توسط سید علی اصغر موسوی
|
+ نوشته شده در دوشنبه دوازدهم شهریور 1386ساعت 5:7 توسط سید علی اصغر موسوی
|
درباره وبلاگ  السلام علیک یا امیر المومنین علی بن ابی طالب(ع)
-- فدای تو مولا که هنوز صدای عدالت از خطبه هایت می تراود . و عطر( لا فتی) نامت ،هنوز در آسمان وزمین می پیچد ! به قدر آسمان ها ، به وسعت تمام عشق ، دوستت دارم ! مولا جان ! با نام تو ، که نام کلامی مقدس است با یاد تو ، که یاد سلامی ، مقدس است ! می خواهم از نگاه تو گویم ، برای تو از عارفانه های بسی ، دل ربای تو وا می کنم کتاب تو را ، آه می کشم تصویری از نگاه تو با ماه ، می کشم نهج البلاغه ، آینه خاطرات کیست ! آیینه ای که نزد تو بودست ، دیدنی ست با ما بگو ، که لحن کلامت ، کجایی است ؟! این خطبه ها ، نشانه عشق خدایی است گویی که پرده از رخ بیداد می کشند با واژه های خاطره ، فریاد می کشند تا با شروع خاطره ، آغاز می کنی دل را اسیر پنجه پرواز می کنی پرواز در مسیر شروعی که از غدیر تا کوفه شد ، بهانه یک فصل بی نظیر فصلی که در فضیلت آن ، مثنوی کم است فصلی که جاودانه ترین ، فصل عالم است آغوش ناز سمت شما ، باز می کند دریا ، به نام آبی خود ، ناز می کند! باید به احترام شما شعر نغز گفت ! باید بدون واسطه از مغز مغز گفت جام شما کجا و تماشای ما کجا ؟! دست شما کجا و تمنای ما کجا ؟! مهتاب رنگ خورده ، کجا و جمالتان ! خورشید پا برهنه کجا و جلالتان ! سرو از قیام قامتتان ، شرم می کند کوه از مرام طاقتتان ، شرم می کند در خاک هم ، به اوج فلک می رسد مرام هفت آسمان ، به نام شما می دهد: سلام ! گویی فقط به مست خود ، ناز می کنیم صحبت ز عاشقانه ترین راز می کنیم ای جلوه ی جمال جمیل پیمبری ! وی حجت جلال جلیل پیمبری ! مولا ، به نام عشق که عاشق ترین تویی حتی برای خاطره ، لایق ترین تویی ! آنجا که عشق ، نام تو را قاب می کند ! یخ های چشم فلسفه را آب می کند ! آنجا که علم ، پنجه به دیوار می کشد ! از جهل خویش ، ناز نمودار می کشد ! آنجا که مرگ ، پیش تو یک امر ساده است سرگشته رازهای جهان ، سر گشاده است ! بهتر ، همین که ساده بگویم : امام من ! تقدیم روح پاک تو بادا ، سلام من . **** ۱۳۸۰-قم
 |
